ستارهی قطبیPolaris
نام‌های دیگر: جُدی، ستارهی شمال
ستاره‌ای که تقریباً ثابت در شمال می‌ماند و قرن‌ها راهنمای جهت‌یابی بوده است.
مشخصات
- صورت فلکی
- دب اصغر
- قدر ظاهری
- ۱٫۹۸
- فاصله
- حدود ۴۳۰ سال نوری
- نوع ستاره
- ابرغول زرد (F7Ib)، یک متغیر قیفاووسی
- رنگ
- زرد مایل به سفید
- زمان دیدن از ایران
- همهی شبهای سال، همیشه در شمال
برخلاف تصور رایج، ستارهی قطبی پرنورترین ستارهی آسمان نیست؛ حدود چهل‌وهشتمین است. اهمیتش در این است که کمتر از یک درجه با قطب شمال آسمان فاصله دارد، پس در طول شب و سال تقریباً تکان نمی‌خورد و همیشه جهت شمال را نشان می‌دهد.
ارتفاع ستارهی قطبی از افق تقریباً برابر عرض جغرافیایی شماست: در تهران حدود ۳۵ درجه و در بندرعباس حدود ۲۷ درجه. برای پیدا کردنش، دو ستارهی لبه‌ی ملاقه‌ی دب اکبر را حدود پنج برابر فاصله‌شان ادامه دهید.
در فارسی کهن به این ستاره «جُدی» هم می‌گفتند. به دلیل حرکت تقدیمی، ستارهی قطبی همیشه همین ستاره نبوده و نخواهد بود؛ حدود ۵ هزار سال پیش ستارهی ثعبان در اژدها این نقش را داشت.
پرسش‌های رایج درباره‌ی ستارهی قطبی
ستارهی قطبی در صورت فلکی دب اصغر است و از ایران همهی شبهای سال، همیشه در شمال دیده میشود.
حدود ۴۳۰ سال نوری؛ یعنی نوری که امشب از آن میبینیم، همین مقدار سال پیش راه افتاده است.
Polaris؛ در فارسی به آن جُدی، ستارهی شمال هم میگویند.